Hengill Ultra fagnar fimmtán ára sögu – eitt stærsta utanvegahlaup landsins framundan í Hveragerði
Þann 6. júní næstkomandi verður Hengill Ultra haldið í fimmtánda sinn. Frá því fyrsta hlaupið fór fram árið 2012 hefur viðburðurinn vaxið úr metnaðarfullu íslensku utanvegahlaupi yfir í eina stærstu og þekktustu utanvegahlaupa-hátíð landsins, með djúp áhrif á hlaupamenningu, ferðaþjónustu og samfélagið í Hveragerði.
Það sem hófst sem tiltölulega lítið frumkvæði í kringum fjallahlaup og náttúruupplifun hefur þróast í árlegan viðburð sem dregur til sín hlaupara alls staðar að af landinu og sífellt fleiri erlenda þátttakendur. Á þessum fimmtán árum hefur Hengill Ultra orðið fastur punktur í íslensku hlaupadagatali og eitt sterkasta vörumerki landsins í utanvegahlaupum.
Frá frumkvöðlaverkefni að hlaupa-hátíð
Þegar fyrsta Hengill Ultra var haldið árið 2012 var utanvegahlaup enn tiltölulega ungt fyrirbæri á Íslandi miðað við stöðuna í dag. Þó vissulega hafi verið til öflug fjallahlaup og einstakir viðburðir hafði sprenging í vinsældum utanvegahlaupa ekki enn átt sér stað.
Hengill Ultra kom fram á réttum tíma. Leiðirnar buðu upp á það sem margir hlauparar voru að leita eftir: fjölbreytt landslag, tæknilega krefjandi kafla, hverasvæði, fjöll, hraun og einstaka nálægð við höfuðborgarsvæðið. Svæðið í kringum Hengilinn og Reykjadal hefur síðan orðið eitt vinsælasta útivistarsvæði landsins fyrir hlaupara, göngufólk og ferðamenn.
Á sama tíma lagði hlaupið ríka áherslu á upplifun og samfélag fremur en eingöngu keppni. Sú nálgun hefur reynst lykilatriði í þeirri sterku tengingu sem hefur myndast milli viðburðarins og hlaupasamfélagsins.
Mikil áhrif á íslenska hlaupamenningu
Á síðasta áratug hefur íslensk utanvegahlaupamenning tekið stakkaskiptum. Þátttakendum í fjallahlaupum og ultra-hlaupum hefur fjölgað verulega og fleiri Íslendingar en áður leggja áherslu á hlaup sem tengjast náttúruupplifun og lengri vegalengdum.
Margir innan hlaupasamfélagsins telja að Hengill Ultra hafi átt stóran þátt í þeirri þróun. Hlaupið hefur verið inngangur fjölmargra inn í utanvegahlaup, um leið og það hefur einnig laðað að reynda ultra-hlaupara sem sækjast eftir tæknilegum og krefjandi leiðum.
Viðburðurinn hefur einnig stuðlað að aukinni sýn á íslensk fjallahlaup erlendis. Myndir og frásagnir af hlaupaleiðunum í kringum hverasvæðin, fjöllin og svarta hraunið hafa vakið athygli meðal erlendra hlaupara sem sækja í ævintýralegar keppnir í óspilltri náttúru.
Hveragerði í lykilhlutverki
Fyrir Hveragerði hefur Hengill Ultra orðið mikilvægur árlegur viðburður bæði menningarlega og efnahagslega. Á hlaupahelginni fyllast gistiheimili, veitingastaðir og þjónustuaðilar af þátttakendum, aðstandendum og ferðafólki.
Viðburðurinn hefur einnig styrkt ímynd bæjarins sem miðstöð útivistar og heilsutengdrar ferðaþjónustu. Samspil náttúrunnar, hverasvæðanna og hlaupanna hefur skapað sérstöðu sem fáir staðir á Íslandi geta boðið upp á með sama hætti.
Íbúar og sjálfboðaliðar hafa jafnframt gegnt lykilhlutverki frá upphafi. Aðkoma samfélagsins hefur verið einn af hornsteinum hlaupsins og margir þátttakendur nefna sérstaklega móttökurnar og stemninguna í Hveragerði sem hluta af upplifuninni.
Náttúran áfram í forgrunni
Þrátt fyrir vöxtinn hefur Hengill Ultra frá upphafi lagt áherslu á ábyrgð gagnvart náttúrunni. Leiðaval, skipulag og fræðsla til þátttakenda hafa tekið mið af því að vernda viðkvæmt umhverfi svæðisins.
Það er áskorun sem verður sífellt mikilvægari eftir því sem vinsældir utanvegahlaupa aukast. Skipuleggjendur hafa ítrekað lagt áherslu á að upplifun hlauparanna og verndun náttúrunnar verði að haldast í hendur.
Fimmtán ár – og framtíðin framundan
Þegar ræst verður til leiks 6. júní verður ekki aðeins um að ræða enn eitt hlaupið heldur ákveðinn áfanga í íslenskri hlaupasögu. Á fimmtán árum hefur Hengill Ultra þróast úr nýju verkefni yfir í rótgróinn alþjóðlegan viðburð sem hefur haft raunveruleg áhrif á þróun utanvegahlaupa á Íslandi.
Saga hlaupsins endurspeglar einnig stærri breytingu í íslensku samfélagi þar sem útivist, þolíþróttir og tenging við náttúruna hafa fengið sífellt stærra hlutverk í lífsstíl fólks.
Og líkt og fyrstu þátttakendurnir árið 2012 munu hlauparar aftur leggja af stað um slóða, fjöll og hverasvæði Hengilssvæðisins í byrjun júní — nú í fimmtánda sinn.
